سيد جعفر سجادى
1710
فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى )
مولانا گويد : محرمان را زان خبر بد كه چه گفت * كى مخالف با موافق گشت جفت محرم اين هوش جز بيهوش نيست * مرزبان را مشترى جز گوش نيست نيست وقت مشورت مين راه كن * چون على ( ع ) تو آه در چاه كن محرم آن راه كمياب است بس * شب روى پنهان روى كن چو عسس مَحْرم - ( اصطلاح فقهى ) بفتح ميم كسى را گويند كه نكاح آن بر شخص حرام باشد مانند « خواهر ، مادر ، دختر و دختر جدات ، عمه و عمات ، خاله و خالات ، ربائب ، مادر زن و مادر او ، دختر و خواهر رضاعى و جمع بين دو خواهر ، زن پسر و زن پدر و نبيره . ( از الفقه على ج 4 ص 61 شرح لمعه ج 1 ص 32 ) . و بضم ميم كسى است كه قصد احرام كرده باشد و لباس احرام پوشيده باشد و بر او اعمالى واجب و كارهائى حرام است رجوع به حج و اعمال حج شود . مُحَرَّمات - ( اصطلاح فقهى ) اعمال محرمه و مأكولات و مشروبات محرمه است رجوع شود به ( الفقه على . . . ج معاملات ص 2 ) مُحَرَّماتِ ابَدى - ( اصطلاح فقهى ) ملاعنه . نه طلاق و كفر از جمله امورى است كه موجب حرمت مؤبد در نكاح شود . مُحَرَّماتِ حَج - ( اصطلاح فقهى ) رجوع به كفارات شود مُحَرَّماتِ مُحْرِم - ( اصطلاح فقهى ) رجوع به احرام شود مُحَرَّماتِ نِكاح - ( رجوع به نكاح شود . ) مُحَسَّناتِ مَعْنَوى - ( اصطلاح ادبى ) آنچه موجب زيبائى معنى و حسن معنى شود . ( از مطول ص 348 ) مَحْسُوس - ( اصطلاح فلسفى ) محسوس يعنى آنچه بوسيلهء حواس ظاهره دريافت و ادراك مىشود در مقابل معقول يعنى آنچه بواسطهء عقل دريافت و ادراك مىشود و بنا بر اين محسوس از مضافات است زيرا اگر حواسى نباشد محسوسى نخواهد بود و بالعكس ( تهافت التهافت ص 216 ، 432 تفسير ما بعد ص 636 ) . مَحْسُوسِ اوَّل - ( اصطلاح فلسفى ) محسوس اول بامرى گويند كه در آلت حس مرتسم مىشود و محسوس دوم صورتى از محسوس اول است كه مرتسم در نفس مىشود و يا حاصل ميگردد . شيخ گويد : محسوس اول عبارت از چيزى است كه در آلت حس مرتسم شده حس آن را درك مىكند و چنين مينمايد كه هرگاه گفته شود چيزى خارجى را ادراك كردم معنى آن غير از آنست كه بگويد در نفس خود احساس چيزى را كردم زيرا مراد او از گفتار اول اين است كه صورت آن چيز خارجى متمثل و مجسم در ذهن من شد و معنى عبارت دوم اين است كه نفس او متمثل شده است . ( از شفا ج 1 ص 297 ) .